नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठान नेपाली कलाकार, कला अध्येता तथा कला समीक्षकहरुको साझा संस्था हो । यसको मूल उद्देश्य कलाकृतिहरुको सिर्जना तथा तिनको प्रदर्शन गर्नु मात्र नभई कलाका विविध विधाहरुमा गरिने अध्ययन र अन्वेषणको लागि अनुकूल वातावरणको निर्माण गर्नु पनि हो ।
नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानभित्र प्राज्ञिक परिषद् र प्राज्ञिक सभा गरी दुई अङ्गहरु रहेका छन् । प्राज्ञिक सभाले नेपाली कलाको विकासको लागि नीति तथा कार्यक्रमहरुको तर्जुमा गर्ने काम गर्छ भने प्राज्ञिक परिषद्ले नेपाली कलाकार एवं सरोकारवाला निकायहरुसँग सहकार्य गरी ती नीति तथा कार्यक्रमहरुलाई कार्यरुप दिने काम गर्दछ । यसले देशभरि सञ्चालन भइरहेका कलासम्बन्धी गतिविधिहरुको निरीक्षण गर्ने, कलाकृतिहरुको मूल्याङ्कन गर्ने र कलाकारहरुलाई पुरस्कृत गर्ने काम पनि गर्दछ । प्राज्ञिक परिषद्का पदाधिकारीहरुमा कुलपति, उप–कुलपति, सदस्य सचिव तथा प्राज्ञिक परिषद्का सदस्यहरु रहने व्यवस्था रहेको छ ।

यस प्रतिष्ठानले देशका विभिन्न जिल्लाहरुमा कला कार्यशाला, गोष्ठी तथा राष्ट्रिय कला प्रदर्शनीहरुको आयोजना गरी कलाकारहरुमा कलासम्बन्धी नवीन अवधारणा, सीप, विधि र शैलीको प्रचारप्रसार गर्नुको साथै देशभरिका कलाकारहरुमा अनुभवको आदानप्रदान गर्दै एकआपसमा सिक्ने अवसर पनि प्रदान गर्दछ । नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले नेपाली कलाको इतिहासमा गरिने अध्ययन र शोधलाई प्रोत्साहन गर्न अध्ययनकर्ता तथा शोधार्थीहरुलाई वृत्ति प्रदान गर्ने गरेको छ । प्रतिष्ठानले त्यस्ता अध्ययन तथा शोधबाट प्राप्त भएका खोज तथा निष्कर्षहरुलाई संकलन गरी सबै कलाकारको लाभको लागि त्यसलाई प्रकाशित पनि गर्ने गरेको छ । कलाकारहरुले आफ्नै मौलिक परम्पराबाट प्रेरणा लिन सकून् भनेर नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले नेपाली कलाकारहरुलाई आफ्नो धरातल र गौरवमय इतिहासको विषयमा अवगत गराउँदै आइरहेको छ । त्यसको साथसाथै यसले कलाकारहरुलाई अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा छरिएका आधुनिक र उत्तरआधुनिक कलाका विविध आयामहरुसँग परिचित गराउने प्रयास पनि गर्दै आइरहेको छ । नेपाल सरकारबाट प्राप्त हुने आर्थिक विनियोजन र आफ्नै निजी स्रोतहरुको प्रयोग गरी कलाकारहरुको सृजनशीलता र सृजनाहरुको प्रवद्र्धन गर्ने कार्यमा यो प्रतिष्ठान कटिबद्ध रुपमा लागिरहेको छ ।

हाल विद्यमान कलाका सबै विधाहरुको विकास गर्ने प्रतिष्ठानको लक्ष्य अनुरुप चित्रकला, परम्परागत कला, लोककला, हस्तकला, वास्तुकला, वैकल्पिक तथा अन्य सृजनात्मक कलाका लागि भिन्दाभिन्दै विभागहरुको गठन गरिएको छ । यी सबै विभागहरुको प्रमुखमा प्राज्ञिक परिषद्का सदस्यहरुलाई नियुक्त गर्ने गरिएको छ जसले आ–आफ्नो विभागको लागि विषयगत कार्ययोजना बनाउँछन् । नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले परम्परागत र समसामयिक दुवै विधाका कला विधालाई प्रोत्साहन दिने नीति लिएको छ । यस प्रतिष्ठानको कार्यालय काठमाडाैं नक्सालस्थित सीता भवनमा रहेको छ । प्रतिष्ठानभित्र रहेको प्रशासनिक एकाइले प्रतिष्ठानको नियमित कार्यसञ्चालनमा सहयोग गर्दछ ।